1. po ogłoszeniu wyroku w terminie 7 dni składamy wniosek o sporządzenie pisemnego uzasadnienia.
2. Sąd powinien sporządzić uzasadnienie wyroku w terminie 14 dni. Jest to jednak termin tylko instrukcyjny i w wielu wypadkach czas oczekiwania na uzasadnienie jest dłuższy.
3. po otrzymaniu pisemnego uzasadnienia piszemy apelację w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu wyroku z uzasadnieniem.
4. Gotową apelację wraz z wymaganą liczbą odpisów składamy w Sądzie – który wydał zaskarżony wyrok.
5. czekamy na wyznaczenie sprawy apelacyjnej.
6. Sprawa apelacyjna:
- przewód sądowy w sądzie odwoławczym rozpoczyna ustne sprawozdanie, w którym sędzia sprawozdawca przedstawia przebieg i wyniki dotychczasowego postępowania, a w szczególności treść zaskarżonego wyroku oraz zarzuty i wnioski apelacyjne, jak również kwestie wymagające rozstrzygnięcia z urzędu. W miarę potrzeby odczytuje się z akt poszczególne ich części.po wygłoszeniu referatu przewodniczący pyta się czy strony mają jakieś zastrzeżenia lub wnoszą o jego uzupełnienie. Zadaje pytanie czy strony zgłaszają również jakieś inne okoliczności lub dowody. W postępowaniu apelacyjnym nowe wnioski dowodowe są przyjmowane wyjątkowo, gdy z okoliczności sprawy wynika, że pojawiły się dopiero w obecnym stanie procesu.
- przewodniczący zamyka rozprawę i oddaje głos stronom. Pierwsza wypowiada się ta strona, której wnioski apelacyjne były dalej idące.
- w mowie końcowej powinniśmy krótko podać jakie argumenty naszym zdaniem przemawiają za uchyleniem lub zmianą zaskarżonego wyroku.
7. wyrok w sprawie apelacyjnej:
- uchyla wyrok sądu I instancji i uniewinnia oskarżonego lub umarza postępowanie w sprawie: pełny sukces! Koniec postępowania w sprawie.
- uchyla wyrok sądu I instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania: sukces, ale pełnych powodów do radości jeszcze nie ma. Wszystko zależy od tego jakie okoliczności uzasadniały uchylenie wyrok. Sąd odwoławczy z urzędu sporządza uzasadnienie takiego wyroku, w którym podaje wytyczne dla sądu I instancji na czym polegały jego błędy i co powinien w tej sprawie zrobić. W przypadku gdy podstawą uchylenia wyroku była apelacja oskarżonego (obrońcy) to sąd I instancji rozpoznając ponownie sprawę nie może wydać wyroku surowszego niż zrobił to za pierwszym razem.
- zmienia zaskarżony wyrok, orzekając: może to polegać na zmianie kwalifikacji, zmianie opisu czynu, zmianie orzeczone kary lub środka karnego itp. Jeśli zasadna okazała się apelacja oskarżonego (obrońcy) sąd może zmienić wyrok tylko na korzyść oskarżonego.
- utrzymuje w mocy wyrok sądu pierwszej instancji: niestety sąd nie podzielił naszych argumentów zawartych w apelacji. Przegraliśmy – w niektórych przypadkach ostatnią deską ratunku zostaje kasacja.
8. W przypadku przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sprawa wraca do sądu I instancji, który wydał już wyrok w tej sprawie. Sprawa będzie rozpoznawana od początku – a więc od nowa będą przeprowadzane wszystkie dowody w toku postępowania sądowego. Różnica w stosunku do pierwszego rozpoznania polega na tym, że będzie nas sądził sąd w innym, nowym składzie.
9. Kolejny wyrok sądu pierwszej instancji powoduje, że znowu przysługuje nam prawo wniesienia apelacji.

Tryb zaskarżenia wyroku sądu I instancji w sprawie o wykroczenia:
1. po ogłoszeniu wyroku w terminie 7 dni składamy wniosek o sporządzenie pisemnego uzasadnienia.
2. Sąd sporządza uzasadnienie w terminie 14 dni.
3. W terminie 7 dni należy złożyć gotową apelację w sądzie, który wydał zaskarżony wyrok.
4. Sprawa apelacyjna:
- po wywołaniu sprawy, sędzia sprawozdawca głosi krótki referat na temat okoliczności sprawy (o co w sprawie chodzi, kto i dlaczego zaskarżył wyrok sądu I instancji).
- po wygłoszeniu referatu przewodniczący pyta się czy strony mają jakieś zastrzeżenia lub wnoszą o jego uzupełnienie. Zadaje pytanie czy strony zgłaszają również jakieś inne okoliczności lub dowody. W postępowaniu apelacyjnym nowe wnioski dowodowe są przyjmowane wyjątkowo, gdy z okoliczności sprawy wynika, że pojawiły się dopiero w obecnym stanie procesu.
- przewodniczący zamyka rozprawę i oddaje głos stronom (mowa końcowa). Pierwsza wypowiada się ta strona, której wnioski apelacyjne były dalej idące.
- w mowie końcowej powinniśmy krótko podać jakie argumenty naszym zdaniem przemawiają za uchyleniem lub zmianą zaskarżonego wyroku.
5. Wyrokiem Sąd Odwoławczy utrzymuje lub uchyla zaskarżony wyrok.
6. W przypadku przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sprawa wraca do sądu I instancji, który wydał już wyrok w tej sprawie. Sprawa będzie rozpoznawana od początku – a więc od nowa będą przeprowadzane wszystkie dowody w toku postępowania sądowego. Różnica w stosunku do pierwszego rozpoznania polega na tym, że będzie nas sądził sąd w innym, nowym składzie.
7. Kolejny wyrok sądu pierwszej instancji powoduje, że znowu przysługuje nam prawo wniesienia apelacji.

Wzór apelacji znajdziecie w wątku "Apelacja od wyroku w sprawie karnej".

Ustawa stanowi, że jeżeli stwierdzenie okoliczności mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie wymaga wiadomości specjalnych, zasięga się opinii (art. 193 § 1 k.p.k.). Decyzję o powołaniu biegłego wydaje prokurator i organ dochodzenia w postępowaniu przygotowawczym, a sąd w postępowaniu jurysdykcyjnym.

Pojęcie wiadomości specjalnych jest bardzo szerokie. Obejmuje swoim zakresem wiadomości z zakresu szczegółowych dyscyplin naukowych, a także wiedzę praktyczną, nabytą w czasie wykonywania określonego zawodu. Nie można uregulować w ustawie ani przewidzieć w praktyce różnorodnych okoliczności, które mogą wymagać wiadomości specjalnych.

Jeżeli w sprawie potrzebne są wiadomości specjalne, to nawet jeżeli sąd uznaje, że sam je posiada, powinno się powołać biegłego z zakresu wiedzy pozwalającej stwierdzić okoliczności wymagające wiadomości specjalnych. Chodzi o to, aby strony miały możliwość ustosunkowania się do tego dowodu i ewentualnie mogły zadać biegłemu pytania ( art. 370 § 1 k.p.k.).

Dopuszczenie biegłego następuje albo na wniosek strony albo z urzędu (decyzja sądu, prokuratora itp.).
Wniosek o dopuszczenie biegłego powinien odpowiadać cechom wniosku dowodowego – a więc określać o biegłego z jakiej specjalności wnioskujemy oraz tezę dowodową (co biegły ma ustalić).

W związku z cyklicznie powracającymi pytaniami o legalność pobierania plików z internetu odsyłam do dwóch ciekawych artykułów jednego z naszych spec-prawników:

http://pozaprawem.wordpress.com/2007/10/14...ze-byc-legalne/
http://pozaprawem.wordpress.com/2007/10/26...galne-polemika/

Więcej pism z zakresu prawa karnego jak i prawa karnego wykonawczego znajdziecie Państwo w Portalu Forum Prawników - http://portal.advokat.com.pl/downloads.php?cat_id=1 i http://portal.advokat.com.pl/downloads.php?cat_id=7

Kodeks postępowania karnego przewiduje trzy zasadnicze kary dla osób, które nie stosują się do wezwań organu lub niewypełniają należycie nałożonych przez organ na nich obowiązków:
- kara grzywny do 3.000 zł
- zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie
- kara aresztu w rozmiarze do 30 dni

Kara pieniężna może być zastosowana wobec świadków, biegłych i tłumaczy za nie usprawiedliwione niestawiennictwo na wezwanie organu prowadzącego postępowanie lub za samowolne wydalenie się wymienionych osób z miejsca czynności przed jej zakończeniem. Ponadto karę pieniężną można nałożyć na osobę, która bezpodstawnie uchyla się od złożenia zeznania, wykonania czynności biegłego lub tłumacza, złożenia przyrzeczenia wydania przedmiotu, dopełnienia obowiązku poręczyciela albo spełnienia innego ciążącego na niej obowiązku, w toku postępowania.

Przymusowe doprowadzenie osoby z reguły dotyczy świadka i można je stosować gdy bez usprawiedliwienia nie stawił się na wezwanie organu lub bez zezwolenia wydalił się z miejsca czynności zanim została ona zakończona. Przymusowe doprowadzenie biegłego i tłumacza należy stosować tylko w wypadku wyjątkowym.

Aresztowanie porządkowe może być stosowane w razie uporczywego uchylania się osób od złożenia zeznań, wykonania czynności biegłego oraz przy wydaniu przedmiotu. Areszt ten można stosować niezależnie od kary pieniężnej. Określenie uporczywości zawiera w sobie element wielokrotności w niewywiązywaniu się ze swoich obowiązków osób występujących w postępowaniu lub oznacza, że zastosowana kara pieniężna czy przymusowe doprowadzenie nie spełniły określonego celu.

Osobę, która nie wykonała obowiązków (stawiennictwa, pozostawania do dyspozycji organu, zeznawania, złożenia przyrzeczenia, wykonania ekspertyzy, tłumaczenia i innych wynikających z art. 285 § 1 i 287 § 1 k.p.k.), można ukarać obciążeniem dodatkowym i kosztami postępowania, jeżeli wskutek niewykonania tych obowiązków one powstały. Możliwe jest obciążenie tymi kosztami kilku osób solidarnie.

Karę pieniężną należy uchylić, jeżeli ukarany usprawiedliwi swe niestawiennictwo w ciągu tygodnia od daty doręczenia postanowienia wymierzającego karę pieniężną lub przy pierwszej czynności, do której wezwano osobę ukaraną.
Aresztowanie porządkowe należy uchylić, jeżeli osoba aresztowana spełni swój obowiązek albo postępowanie przygotowawcze lub postępowanie w danej instancji ukończono.
Złożone zażalenie wstrzymuje wykonanie postanowienia o aresztowaniu porządkowym.

Opis: http://portal.advokat.com.pl/readarticle.php?article_id=135
wzór wniosku: http://portal.advokat.com.pl/downloads.php...download_id=284

Nadzwyczajne złagodzenie kary - http://www.portal.prawnikow.pl/Czytaj-Porady-199.html

Forma wniosku o naprawienie szkody na podstawie art. 46 § 1 kk może być bardziej lub mniej rozbudowana w zależności od okoliczności sprawy. Wniosek może swoją formą być zbliżony do powództwa cywilnego, ale może się ograniczyć do żądania naprawienia szkody, lecz bez precyzowania żądania ani wysokości powstałej szkody, np. „proszę o zobowiązanie oskarżonego do naprawienia szkody na moją rzecz na podstawie art. 46 § 1 kk”.
Możliwe jest również złożenie takiego wniosku ustnie – do protokołu.

Zgodnie z art. 49a kpk, wniosek może być zgłoszony do zakończenia pierwszego przesłuchania pokrzywdzonego na rozprawie głównej. Wniosek taki (jeżeli nie wytoczono powództwa cywilnego) zgłosić może pokrzywdzony, a także prokurator.
Złożenie wniosku przez pokrzywdzonego obliguje sąd do orzeczenia o naprawieniu szkody w całości albo w części, w zależności od wyników postępowania dowodowego w zakresie jej rozmiaru.
Przez szkodę należy rozumieć zarówno stratę wymierną jak i stratę spodziewanych korzyści Żądanie naprawienia szkody dotyczy przestępstw:
- przeciwko życiu i zdrowiu
- bezpieczeństwu w komunikacji
- środowisku
- mieniu
- obrotowi gospodarczemu

Obowiązek naprawienia szkody staje się natychmiast wymagalny po uprawomocnieniu się wyroku; sąd na żądanie pokrzywdzonego nadaje klauzulę wykonalności co do tego roszczenia i może ono być dochodzone w drodze egzekucji sądowej (art. 107 § 1 i 2 kpk).
Pokrzywdzony może żądać solidarnego zobowiązania współsprawców przestępstwa do naprawienia szkody w całości albo w części (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2000 r. I KZP 40/2000 OSNKW 2001/1-2 poz. 2). Ubezpieczenie się sprawcy od odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych nie wyłącza stosowania art. 46 § 1 i 2 kk (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2001 r. I KZP 7/2001 OSNKW 2000/7-8 poz. 55).

Wyznaczenie obrońcy z urzędu do obrony oskarżonego (lub podejrzanego) to wyraz prawa określanego dawniej „prawem ubogich”. O wyznaczenie obrońcy z urzędu może ubiegać się każdy, kto uprawdopodobni, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny.
Do wniosku o ustanowienie obrońcy z urzędu oskarżony powinien także dołączyć oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym (dostępny w sekretariacie sądu).
Na odmowę ustanowienia obrońcy z urzędu, nawet w wypadku gdy składający wniosek w tej kwestii powołuje się na niemożność poniesienia kosztów obrony, zażalenie nie przysługuje (postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Karna
z dnia 10 listopada 2004 r).
Sąd może cofnąć wyznaczenie obrońcy, jeżeli okaże się, że nie istnieją okoliczności, na podstawie których go wyznaczono.
Art. 79 kpk przewiduje również okoliczności, kiedy oskarżony z mocy prawa musi posiadać obrońcę:
- jest nieletni,
- jest głuchy, niemy lub niewidomy,
- zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jego poczytalności,
- gdy sąd uzna to za niezbędne ze względu na okoliczności utrudniające obronę,
- w postępowaniu przed sądem okręgowym jako sądem pierwszej instancji, jeżeli zarzucono mu zbrodnię lub jest pozbawiony wolności.

Wniosek o ustanowienie obrońcy z urzędu kierujemy do Prezesa Sądu lub Prokuratora (jeśli obrona z urzędu ma dotyczyć postępowania przygotowawczego) przed którym toczy się sprawa.

Skazany może ubiegać się o odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności.
W gestii odroczenia wykonania kary orzeka sąd, który wydał wyrok podlegający wykonaniu.
Podstawą odroczenia wykonania kary pozbawienia wolności jest występowanie takich okoliczności, które powodują, że natychmiastowe wykonanie kary pozbawienia wolności niosłoby dla skazanego lub jego rodziny zbyt poważne skutki. Szczególnie chodzi tu o takie okoliczności, które skutkowałby oczywiste, czy wręcz rażące i niesprawiedliwe pogorszenie sytuacji zdrowotnej, ekonomicznej, osobistej - w odniesieniu do skazanego lub jego rodziny, które mogłoby spowodować stałe i nieodwracalne zmiany na ich szkodę (np. choroba lub inwalidztwo skazanego lub członka rodziny, niezbędna pomoc w utrzymaniu gospodarstwa, zapewnienie utrzymania, potrzeba ukończenia szkoły, różne zdarzenia losowe).

Za przeszkodę uniemożliwiającą wykonanie kary pozbawienia wolności ustawa przewiduje chorobę psychiczną lub inną ciężką chorobę powodującą taki skutek (art. 150 § 1 kkw). Za ciężką chorobę uznaje się także stan skazanego, w którym umieszczenie go w zakładzie karnym może zagrażać życiu lub spowodować dla jego zdrowia poważne niebezpieczeństwo.
Nie każda jednak, nawet ciężka choroba, będzie stanowić podstawę obligatoryjnego odroczenia wykonania kary na czas nieokreślony (na czas trwania przeszkody), ale tylko taka, która powoduje zagrożenie życia lub poważne niebezpieczeństwo dla zdrowia i której nie można skutecznie leczyć w warunkach zakładu karnego.

Odroczenie wykonania kary następuję na czas oznaczony.
W przypadku choroby na czas jej trwania, natomiast w przypadku występowania uzasadnionych okoliczności po stronie skazanego lub jego rodziny – na okres do 6 miesięcy.
Odroczenie może być udzielone kilkakrotnie, jednakże łączny okres odroczenia nie może przekroczyć roku, chyba że chodzi o kobietę ciężarną lub w okresie 3 lat po urodzeniu dziecka i sprawowania nad nim opieki.

Jeżeli odroczenie wykonania kary nie przekraczającej 2 lat pozbawienia wolności trwało przez okres co najmniej jednego roku - sąd może warunkowo zawiesić wykonanie tej kary na zasadach określonych w art. 69-75 Kodeksu karnego.

Wniosek o odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności podlega opłacie w kwocie 40 .
Postanowienie sądu pierwszej instancji w przedmiocie odroczenia wykonania kary podlega zaskarżeniu do sądu odwoławczego - nadrzędnego.

Ukaranie sprawcy wykroczenia mandatem karnym może rodzić poważne problemy zwišzane z jego zapłatš – jeœli osoba ukarana nie ma œrodków na jego opłacenie.
Egzekucja mandatów następuje w drodze egzekucji administracyjnej, a komputeryzacja Urzędów Wojewódzkich i œcisła współpraca z urzędami skarbowymi sprawia, że coraz szybciej skarb państwa upomina się o swoje.
Jeœli wysokoœć mandatu przewyższa możliwoœci finansowe ukaranego nie trzeba jeszcze załamywać ršk. Można bowiem ubiegać się o odroczenie, rozłożenie na raty lub nawet umorzone.
Organem właœciwym do ubiegania się o odroczenie, rozłożenie lub umorzenie mandatu jest Wojewoda właœciwego województwa dla osoby ukaranej mandatem. postępowanie w sprawach umarzania, odraczania oraz rozkładania na raty spłat należnoœci pieniężnych z tytułu mandatów karnych wszczyna się wyłšcznie na wniosek zainteresowanego, czyli osoby ukaranej mandatem.
Podstawš odroczenia terminu płatnoœci jak i rozłożenia należnoœci na raty jest ustalenie trudnej sytuacji majštkowej ukaranego. W tym celu do wniosku osoby ukaranej należy dołšczyć:
1. Zaœwiadczenie potwierdzajšce wysokoœć dochodu osišganego z tytułu:
- wynagrodzenia za pracę (z ostatnich trzech miesięcy poprzedzajšcych złożenie wniosku), wynagrodzenia z tytułu umowy - zlecenia, umowy o dzieło,
- prowadzenia własnej działalnoœci gospodarczej, dochodów osišganych z gospodarstwa rolnego, dochodów osišganych z najmu, dzierżawy,
- uzyskanych œwiadczeń rentowych lub emerytalnych, a także œwiadczeń z pomocy społecznej i funduszu alimentacyjnego,
- pobieranych œwiadczeń z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa,
- pobieranych zasiłków: rodzinnego, pielęgnacyjnego, wychowawczego, dla bezrobotnych.
2. Dokument potwierdzajšcy przysługujšce prawa majštkowe w stosunku do majštku ruchomego i nieruchomego.
3. Dokument potwierdzajšcy posiadanie statusu osoby bezrobotnej.
4. Dokumenty potwierdzajšce stałe obcišżenia z tytułu:
- opłat za lokal mieszkalny,
- opłat za użytkowanie wieczyste,
- podatków od nieruchomoœci,
- opłat za dostarczane media,
- spłat rat zacišgniętych kredytów,
- kosztów leczenia i rehabilitacji wnioskodawcy i osób będšcych we wspólnym gospodarstwie,
- obowišzku alimentacyjnego,
- innych zobowišzań.
5. Dokument wyjaœniajšcy, czy współmałżonek i inni członkowie rodziny będšcy we wspólnym gospodarstwie pozostaje bez pracy (zaœwiadczenie z urzędu pracy), czy też wspólnie przyczyniajš się finansowo do utrzymania gospodarstwa domowego (zaœwiadczenie o osišganym dochodzie).
7. Kopia mandatu karnego kredytowanego (odcinek „C”) lub kopia tytułu wykonawczego.
W zależnoœci od aktualnych możliwoœci finansowych osób ukaranych mandatami, rozłożenie ich spłaty następuje maksymalnie na 12 rat miesięcznych
Umorzenie należnoœci z mandatu karnego może nastšpić jeœli z okolicznoœci sprawy wynika, że możliwoœci finansowe ukaranego nie pozwolš nawet na pokrycie kosztów postępowania egzekucyjnego.
Wojewoda – zgodnie z terminami przewidzianymi dla załatwienia sprawy w trybie administracyjnym ma 1 miesišc na wydanie decyzji w przedmiocie składanego wniosku.
W przypadku braku satysfakcjonujšcej decyzji Wojewody – stronie przysługuje odwołanie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji, za poœrednictwem Wojewody Warmińsko-Mazurskiego.
Podstawa prawnš rozłożenia mandatu na raty: Rozporzšdzenie Rady Ministrów z dnia 29 czerwca 2006r. w sprawie sposobu i trybuumarzania,odraczania lub rozkładania na raty spłat należnoœci pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2006r. Nr 117, poz. 791)

Pokrzywdzony czynem ściganym z oskarżenia publicznego, pragnąc korzystać w pełni przysługujących mu praw powinien występować w procesie w charakterze oskarżyciela posiłkowego. Oznacza to, że obok oskarżyciela publicznego (najczęściej prokuratora) będzie mógł popierać oskarżenie i osobiście „oskarżać” oskarżonego.
Wstąpienie w proces w charakterze oskarżyciela posiłkowego oznacza, że pokrzywdzony będzie mógł korzystać z pełni praw jakie przysługują stronie procesu. Oznacza to m.in.:
- prawo udziału we wszystkich czynnościach procesowych
- prawo zadawania pytań świadkom, biegłym, oskarżonemu
- prawo zgłaszania wniosków dowodowych
- prawo zaskarżania orzeczeń sądu pierwszej instancji.

Oświadczenie o występowaniu w sprawie w charakterze oskarżyciela posiłkowego pokrzywdzony musi złożyć najpóźniej do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego. Może to zrobić albo przed rozprawą zgłaszając pisemne oświadczenie do Sądu lub Prokuratury – lub na pierwszej rozprawie przed odczytaniem aktu oskarżenia (zazwyczaj Sąd z urzędu pyta się obecnego na sali pokrzywdzonego, czy chce występować w sprawie tylko w charakterze pokrzywdzonego (świadka) czy również jako oskarżyciel posiłkowy).

Sąd może oddalić wniosek pokrzywdzonego o dopuszczenie do występowania w charakterze oskarżyciela posiłkowego jeśli stwierdzi, że wniosek złożyła osoba nieuprawniona albo został on zgłoszony zbyt późno. Art. 56 § 1 kpk daje również sądowi prawo oddalenia wniosku, jeśli w sprawie występują już inni oskarżyciele posiłkowi, a dopuszczenie kolejnych uniemożliwi prawidłowy tok postępowania.

Zgodnie z art. 176 kpk oskarżony w toku postępowania przygotowawczego ma prawo wnosić o umożliwienie złożenia mu wyjaśnień na piśmie. Jest to szczególnie ważne uprawnienie w sprawach, w których stan faktyczny sprawy jest mocno skomplikowany – lub wymaga np. przedstawienia wyliczeń.

Z uwagi na fakt, że jest to jedynie uprawnienie – prowadzący postępowanie nie ma obowiązku pouczać o takiej możliwości. Prowadzący postępowanie może również z ważnych powodów odmówić prawa do złożenia takich pisemnych wyjaśnień.

Przepis wymaga, aby w momencie sporządzania pisemnych wyjaśnień podejrzany miał wyłączoną możliwość kontaktowania się z innymi osobami. Spisanie wyjaśnień odbywa się więc w podobnych okolicznościach jak normalne przesłuchanie – z tą różnicą, że podejrzany nie odpowiada na pytania, a spisuje sam na kartce wyjaśnienia.
Pisemne wyjaśnia stanowią integralną część (załącznik) przesłuchania, w czasie którego zostały spisane.

W postępowaniu nakazowym, które może dotyczyć spraw o przestępstwa podlegające rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym, sąd może wydać nakaz karny, ale tylko w takim wypadku, kiedy istnieją podstawy do orzekania wobec sprawcy kary ograniczenia wolności lub samoistnej grzywny, przy czym warunkiem orzeczenia jednej z tych kar powinno być stwierdzenie, iż na podstawie zebranych w sprawie dowodów okoliczności czynu i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości.
Sąd wydaje taki wyrok jednoosobowo na posiedzeniu bez udziału stron.
Jest to o tyle dziwna forma postępowania, że oskarżony o wyniku dowiaduje się dopiero po wydaniu nakazu karnego. Odpis wyroku nakazowego doręcza się oskarżonemu i jego obrońcy - wraz z odpisem aktu oskarżenia. Wraz z odpisem wyroku doręczyć należy pouczenie przytaczające przepisy o prawie, terminie i sposobie wniesienia sprzeciwu oraz skutkach jego niewniesienia.

Wyrokiem nakazowym można orzec karę ograniczenia wolności lub grzywnę w wysokości do 100 stawek dziennych albo do 200 000 złotych.

Oskarżonemu i oskarżycielowi przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu do sądu, który wydał wyrok nakazowy, w terminie zawitym 7 dni od doręczenia tego wyroku.
Sąd rozpoznający sprawę po wniesieniu sprzeciwu nie jest związany treścią wyroku nakazowego, który utracił moc.

Pokrzywdzony, który w wyniku działania przestępczego doznał szkody ma prawo dochodzić odszkodowania od sprawcy.
Proces adhezyjny - to postępowanie w kwestii odpowiedzialności cywilnej spowodowanej przestępstwem. Toczy się wraz z postępowaniem zasadniczym w kwestii odpowiedzialności karnej. Jest to proces uboczny. Oskarżony więc w jednym procesie odpowiada karnie i cywilnie. Zaletą takiego rozwiązania jest to, że wszystko odbywa się w jednym procesie. Ustalenia faktyczne czynione są na podstawie tych samych środków dowodowych.
Dodatkowa zaleta to również brak konieczności uiszczania wpisu sądowego od dochodzonego roszczenia. Wadą natomiast tego rozwiązania jest przedłużenie procesu karnego o badanie kwestii odpowiedzialności cywilnej.
W procesie adhezyjnym (adhaeret causae criminali) można dochodzić roszczeń majątkowych wynikających bezpośrednio z przestępstwa (np. odszkodowanie za skradzione przedmioty, uszkodzony samochód). Wolno dochodzić strat rzeczywistych (damnum emergens) oraz utraconej korzyści (lucrum cessans), gdyż ustawa nie czyni ograniczeń w tym zakresie, a racje postępowania adhezyjnego przemawiają za takim ujęciem. Natomiast nie można dochodzić roszczeń osobistych, niemajątkowych. Nie można dochodzić ochrony dóbr osobistych (art. 24 k.c.).
Powód cywilny może dochodzić roszczeń, które wynikają bezpośrednio z przestępstwa i mają charakter majątkowy. Zakład ubezpieczeń, który pokrył pokrzywdzonemu szkodę, dochodząc w procesie swoich roszczeń, nie spełnia tych wymagań, gdyż jego roszczenie nie wynika bezpośrednio z przestępstwa; jest to typowe roszczenie regresowe.
Powództwo cywilne można zgłosić już w postępowaniu przygotowawczym. Organ prowadzący to postępowanie załącza pozew do akt sprawy. Postanowienie co do przyjęcia powództwa wydaje sąd po wpłynięciu aktu oskarżenia, ale za dzień zgłoszenia powództwa uważa się wówczas dzień złożenia powództwa.
Powództwo cywilne w procesie karnym może być zgłoszone nie później niż do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego (art. 62 k.p.k.). Zgłoszenie powództwa następuje przez złożenie pisma procesowego nazwanego pozwem. Pozew powinien odpowiadać warunkom określonym w art. 125 i nast. oraz 187 i nast. k.p.c. Kodeks karny stwarza pokrzywdzonemu również możliwość wystąpienia z wnioskiem o zobowiązanie skazanego do naprawienia szkody (art. 46 k.k.). Wniosek taki zgłosić może pokrzywdzony, który nie występuje z powództwem adhezyjnym.

Sąd uwzględnia wniosek jedynie w razie skazania sprawcy. Jeśli okoliczności powództwa adhezyjnego nie pozwalają sądowi karnemu na orzeczenie dochodzonej kwoty lub powoduje zbyt dużą przewlekłość postępowania karnego – sąd karny pozostawia je bez rozpoznania. Pokrzywdzony ma wówczas prawo złożyć w terminie 30 dni wniosek o przekazanie tego pozwu sądowi cywilnemu. Jeżeli zasądzone powództwo cywilne albo nałożony obowiązek naprawienia szkody (w części) lub nawiązka nie pokrywają całej szkody, uprawniony może dochodzić dodatkowych roszczeń w postępowaniu cywilnym.

STAN PO SPOŻYCIU ALKOHOLU:

Jeśli stężenie alkoholu we krwi zawiera się między 0,2 i 0,5 promila (bądź od 0,1 do 0,25 mg w 1 dm wydychanego powietrza) to jest to stan po spożyciu alkoholu.
Kto w takim stanie kieruje pojazdem, popełnia wykroczenie zagrożone karą aresztu, grzywną do 5000 zł i czasowym zatrzymaniem prawa jazdy. Sąd orzeka zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w miesiącach lub latach, na okres od 6 miesięcy do 3 lat.
Orzekając zakaz prowadzenia pojazdów określa się rodzaj pojazdu, którego zakaz dotyczy.
Okres biegu zakazu rozpoczyna się od dnia uprawomocnienia się orzeczenia lub zwrotu blankietu prawa jazdy. Do chwili zwrotu blankietu prawa jazdy zakaz nie biegnie.
Jeśli okres zakazu trwał dłużej niż 1 rok – przed zwrotem dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów mechanicznych osoba taka musi przejść kontrolne sprawdzenie kwalifikacji przystępując do stosownego egzaminu w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego.

STAN NIETRZEŹWOŚCI

Stan nietrzeźwości w rozumieniu tego kodeksu zachodzi, gdy:
- zawartość alkoholu we krwi przekracza 0,5 promila albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość lub
- zawartość alkoholu w 1 dm3 wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość.
Wprowadzenie do definicji stanu nietrzeźwości zwrotu „prowadzi do” odnosi się do kierujących, którzy bezpośrednio przed prowadzeniem pojazdu spożywali alkohol, który nie zdążył jeszcze w całości przeniknąć do krwiobiegu. Słowa „prowadzi do” pozwalają na przyjęcie, że sprawca był w stanie nietrzeźwości, jeśli spożył taką ilość alkoholu, który po pełnej absorpcji spowoduje przekroczenie progu nietrzeźwości.
Z punktu widzenia prawa całkowicie nieistotny jest wpływ jaki alkohol wywarł na organizm ludzki.
Są trzy podstawowe metody badania stanu nietrzeźwości:
- badanie wydychanego powietrza
- badanie krwi
- badanie moczu
Z uwagi na dokładność wyniku najbardziej miarodajne jest badanie krwi.
Krew do badania pobiera się w ilości około 5 cm3 przy użyciu sprzętu jednorazowego użytku. Krew może pobrać tylko lekarz lub inny pracownik medyczny.

Sposób badania zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu za pomocą alkotestu określa Zarządzenie nr 496 Komendanta Głównego Policji z dnia 25 maja 2004 roku w sprawie badania na zawartość w organizmie alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu.
- w przypadku uzyskania wyniku ponad 0,00 mg/dm3 (przy badaniu urządzeniem działającym na zasadzie elektrodowego utleniania alkoholu – większość obecnie stosowanych ręcznych alkotestów) dokonuje się drugiego badania w odstępnie 15 minut.
- badanie nie powinno być prowadzone przed upływem 15 minut od zakończenia palenia tytoniu lub spożywania alkoholu.
- weryfikacji badania na urządzeniu stacjonarnym lub za pomocą badania krwi należy dokonać jeśli badany uczestniczył w wypadku drogowym, w którym są zabici lub ranni, zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa lub jeśli wynikami dwóch badań są znaczne rozbieżności.

Podstawę odpowiedzialności za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości stanowi art. 178a kk.
Art. 178a. § 1. Kto, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
§ 2. Kto, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, prowadzi na drodze publicznej lub w strefie zamieszkania inny pojazd niż określony w § 1,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
Należy podkreślić, że odpowiedzialność za ten czyn może ponosić nie tylko osoba kierująca pojazdem, ale również współsprawca, podżegacz lub pomocnik. Pasażer lub każda inna osoba zachęcając lub godząc się na picie wódki przez kierowcę a następnie dopuszczając go do prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości – popełnia przestępstwo w formie podżegania lub pomocnictwa do art. 178a.

Przestępstwo opisane w § 1 może być popełnione w każdym miejscu, w którym odbywa się ruch pojazdów. Nie musi więc to być droga publiczna.

Kara:
Za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości sąd może orzec karę grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do lat 2.
Oprócz tego sąd obligatoryjnie orzeka zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych lub pojazdów mechanicznych określonego rodzaju na okres od 1 roku do lat 10. Jeśli kierując pojazdem w stanie nietrzeźwości sprawca spowodował wypadek w którym są zabici lub ranni sąd może orzec dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych.
Oprócz powyższego sąd orzeka również świadczenie pieniężne na rzecz instytucji lub organizacji społecznej zajmujących się pomocą ofiarom wypadków drogowych.
Ponadto w przypadku zawieszenia wykonania orzeczonej kary pozbawienia bądź ograniczenia wolności, istnieje również możliwość orzeczenia środka karnego przewidzianego w art. 44 § 2 k.k., tj. przepadku pojazdu jako narzędzia służącego do popełnienia przestępstwa.
Prowadzący postępowanie mają również możliwość dokonać zabezpieczenia samochodu, którym poruszaj się sprawca, na poczet grożących mu majątkowych środków karnych / art. 46§1 k.k., art. 47 § 3 k.k. i ewentualnie art. 44 § 2 k.k.

Okres zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych:
Okres biegu zakazu rozpoczyna się od dnia uprawomocnienia się orzeczenia lub zwrotu blankietu prawa jazdy. Do chwili zwrotu blankietu prawa jazdy zakaz nie biegnie.
Jeśli okres zakazu trwał dłużej niż 1 rok – przed zwrotem dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów mechanicznych osoba taka musi przejść kontrolne sprawdzenie kwalifikacji przystępując do stosownego egzaminu w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego.

Czy jest możliwe ubieganie się o skrócenie zakazu?
Nie. Środka karnego orzeczonego za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości nie można skrócić.

1. Prawo przeglądania akt i sporządzania z nich odpisów jest prawem stron, które może być ograniczone tylko obawą ujawnienia tajemnicy państwowej. Ograniczenie to dotyczyć może tylko formy i miejsca tej czynności.
W pewnych sytuacjach strona może również spotkać się z odmową udostępnienia akt, gdy wynika to z warunków technicznych pomieszczeń sądu (brak miejsca dla kolejnej osoby na przeglądanie akt) lub fizyczny brak akt w sekretariacie (z aktami zapoznaje się sedzia lub prokurator lub zostały wysłane do kontroli do sądu apelacyjnego). Takie przeszkody mają jednak jedynie wymiar czasowy.

2. Na uzasadnione żądanie strony, akta mogą być przesłane do zakładu karnego, w którym przebywa strona lub sądu rejonowego miejsca zamieszkania strony.

3. Inne osoby mogą zapoznawać się z treścią akt tylko za zgodą prezesa sądu.

4 Oskarżonego lub jego obrońcy mają prawo również domagać się bez ograniczeń sporządzania pisemnych kserokopii całych akt.
Sąd pobiera opłatę za kserokopię akt w wysokości 1zł za 1 stronę. W przypadku uwierzytelnionych odpisów jest to opłata 6 zł za 1 stronę.

5. Nierozstrzygnięta pozostaje kwestia wykonywania fotokopii (własnym aparatem fotograficznym) akt sprawy. Literalna wykładnia nakazuje przyjmować, że do wykonania fotokopii nie potrzeba zgody sędziego. W praktyce zdażają się sytuacje, że pracownicy sekretariatów wymagają zgody sędziego do fotografowania akt.

6. Na odmowę dopuszczenia do przeglądania akt w postępowaniu przygotowawczym służy zażalenie.

Podstawy do udzielenia przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności są niemal identycznej jak w przypadku ubiegania się o odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności.
Wyróżnia się dwie zasadnicze przesłanki:
- choroba uniemożliwiające pobyt skazanego w Zakładzie Karnym
- istotne okoliczności po stronie skazanego lub jego rodziny, które powodowałby, że dalsze przebywanie skazanego w Zakładzie Karnym niosłoby dla niego lub jego rodziny nieodwracalne szkody.

Sąd penitencjarny udziela przerwy w wykonaniu kary w wypadku choroby do czasu ustania przeszkody.
Sąd penitencjarny może udzielić przerwy w wykonaniu kary, jeżeli przemawiają za tym ważne względy zdrowotne, rodzinne lub osobiste.
Nie można udzielić przerwy przed upływem roku od dnia ukończenia poprzedniej przerwy i powrotu po niej do zakładu karnego, chyba że zachodzi wypadek choroby psychicznej lub innej ciężkiej choroby skazanego albo inny wypadek losowy.

Udzielając przerwy w wykonaniu kary, sąd może również zobowiązać skazanego do utrzymywania w okresie tej przerwy kontaktu z sądowym kuratorem zawodowym w miejscu pobytu, niezmieniania bez jego zgody miejsca pobytu, podjęcia starań o znalezienie pracy zarobkowej lub meldowania się we wskazanej jednostce Policji.

Jeżeli przerwa w wykonaniu kary pozbawienia wolności trwała co najmniej jeden rok, a skazany odbył co najmniej 6 miesięcy kary - sąd penitencjarny może warunkowo zwolnić skazanego z odbycia reszty kary na zasadach określonych w art. 77 Kodeksu karnego, przy czym zwolnienie może nastąpić w każdym czasie, bez ograniczeń wynikających z art. 78 i 79 Kodeksu karnego.
Zwolniena z reszty karny nie stosuje się, jeżeli kara pozbawienia wolności została orzeczona na okres powyżej 3 lat.

Sądy 24-godzinne – czyli rozpoznawanie spraw w trybie przyspieszonym to tryb, który ma cechować się przede wszystkim szybkością osądzania sprawców.

Tryb przyspieszony jest stosowany wobec sprawcy czynu zagrożonego karą nie przekraczającą 5 lat pozbawienia wolności, w tym o charakterze chuligańskim, jeśli został on ujęty na gorącym uczynku (lub bezpośrednio potem) i przekazany do dyspozycji sądu w ciągu 48 godzin od chwili zatrzymania.
W ten sposób można więc osądzić takie czyny jak: prowadzenie pojazdów pod wpływem alkoholu, drobne kradzieże, zniszczenie rzeczy, stawianie czynnego oporu policjantowi czy zabór pojazdu.

Tryb ten cechuje się istotnymi zmianami w procedurze – w porównaniu do zwykłego postępowania.

Przede wszystkim w postępowaniu tym istotne znaczenie ma czas. Organy ścigania mają bowiem 48 godzin od chwili zatrzymania sprawcy do przekazania do Sądu wniosku o rozpoznanie sprawy w trybie przyspieszonym. Wniosek sporządza funkcjonariusz policji, który gotowy wniosek przedkłada do akceptacji prokuratorowi. W oparciu o taki wniosek jak również o przesłuchanie podejrzanego – prokurator podejmuje decyzję odnośnie dalszych losów postępowania.
W terminie 48 godzin policja musi nie tylko przesłuchać wszystkich świadków zdarzenia objętego wnioskiem, ale również uzyskać z rejestru karnego informację o karalności zatrzymanej osoby.

Wnioski o rozpoznanie sprawy w trybie przyspieszonym rozpoznają sądy rejonowego – wydział grodzki – w składzie 1-osobowym. Niezwłocznie po wpłynięciu takiego wniosku Sąd przystępuje do rozpoznania sprawy.

Z uwagi na charakter postępowania i jego szybkość, każdemu oskarżonemu wyznacza się obrońcę z urzędu (lub zawiadamia się niezwłocznie wskazanego obrońcę z wyboru). Doręczając odpis wniosku dla obrońcy sąd jednocześnie zakreśla mu termin do przygotowania się do obrony. W praktyce sprowadza się to do umożliwienia obrońcy kilkunastominutowej rozmowy z oskarżonym.

W związku z rozpoznawaniem spraw w tym trybie wprowadzono dyżury sądów, prokuratorów i adwokatów. Sądy powyżej 35 sędziów dyżurują codziennie w godzinach od 8:00 do 20:00, natomiast pozostałe sądy codziennie w godzinach od 8:00 do 16:00.
Jeśli natomiast sąd w toku postępowania stwierdzi, że sprawa nie nadaje się do rozpoznania w tym trybie lub przewiduje możliwość orzeczenia kary przewyższające 2 lata pozbawienia wolności – przekaże ją do rozpoznania w trybie zwykłym. Sąd może również zwrócić sprawę oskarżycielowi, jeśli stwierdzi, że braki w postępowaniu przygotowawczym są tak istotne, że powodowałyby znaczne trudności w postępowaniu sądowym.

Zasadą jest, że postępowanie w tym trybie powinno zakończyć się wydaniem wyroku na jednym terminie rozprawy. W szczególnych sytuacjach dopuszczalne jest ogłoszenie przerwy do 14-dni, co obliguje jednocześnie sąd do rozważenia możliwości stosowania środka zapobiegawczego (poręczenie majątkowe, dozór kuratora, a nawet tymczasowe aresztowanie.
Wydanie wyroku następuje niezwłocznie po zamknięciu przewodu sądowego. Nie ma możliwości odroczenia publikacji wyroku.
Jeśli oskarżony nie jest zadowolony z zapadłego wyroku może złożyć apelację. W tym celu należy, albo w terminie 3 dni od ogłoszenia wyroku, albo niezwłocznie ustnie do protokołu złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku na piśmie.
Sąd sporządza uzasadnienie wyroku w terminie 3 dni. Oskarżony natomiast w ciągu 7 dni od dnia doręczenia mu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem musi złożyć apelację.

Może się tak zdarzyć, że prokurator nie przychyli się do naszego zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa i odmówi wniesienia aktu oskarżenia przeciwko sprawcy.
Postanowienie takie skarżymy wówczas do sądu w okręgu którego prowadzono postępowanie. Sąd dokonuje kontroli zgromadzonego materiału i albo uchyla zaskarżone postanowienie prokuratora, albo je utrzymuje w mocy. W przypadku utrzymania przez sąd postanowienia o umorzeniu śledztwa nasza droga do oskarżenia podejrzanego zostaje zamknięta.
W przypadku uchylenia postanowienia sprawa trafia z powrotem do prokuratora rejonowego. Jeśli ten – pomimo zaleceń sądu nadal nie znajduje podstaw do wniesienia aktu oskarżenia, wydaje ponownie postanowienie o umorzeniu postępowania lub odmowie jego wszczęcia.

Prywatny akt oskarżenia możemy wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia powyższego postanowienia.
Akt oskarżenia wniesiony przez pokrzywdzonego powinien być sporządzony i podpisany przez adwokata, z zachowaniem warunków określonych w art. 332 i 333 § 1; jeżeli pokrzywdzonym jest instytucja państwowa, samorządowa lub społeczna, akt oskarżenia może sporządzić także radca prawny.

Tymczasowe aresztowanie to najsurowszy środek zapobiegawczy, który ma na celu odizolowanie oskarżonego i umieszczenie go w Areszcie Śledczym.
Z uwagi na powagę środka w każdym przypadku o zastosowaniu tymczasowego aresztowania orzeka sąd.

Tymczasowe aresztowanie stosuję się tylko wtedy, gdy inny środek zapobiegawczy jest niewystarczający, aby zapewnić prawidłowy bieg postępowania. Tymczasowe aresztowanie stosuje się do sprawcy, co do którego zachodzą następujące okoliczności:
- wysokie prawdopodobieństwo popełnienia przez niego przestępstwa
- uzasadniona obawa ucieczki lub ukrywania się oskarżonego
- uzasadniona obawa utrudniania postępowania karnego
- grożąca oskarżonemu surowa kara
- uzasadniona obawa popełnienia przez oskarżonego nowego przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu lub przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu.

Zarówno obawa ucieczki, ukrywania się jak i utrudniania postępowanie nie może być hipotetyczna. Organ występujący z wnioskiem o zastosowanie tymczasowego aresztowania musi uprawdopodobnić powyższe przesłanki konkretnymi okolicznościami.

Grożąca oskarżonemu surowa kara dotyczy sytuacji, gdy oskarżonemu zarzuca się popełnienie zbrodni lub występku zagrożonego karą pozbawienia wolności, której górna granica wynosi co najmniej 8 lat, albo gdy sąd pierwszej instancji skazał go na karę pozbawienia wolności nie niższą niż 3 lata.

Pomimo wystąpienia powyższych okoliczności sąd nie stosuje tymczasowego aresztowania, jeśli zastosowanie tego środka:
- spowodowałoby dla życia lub zdrowia oskarżonego poważne niebezpieczeństwo
- pociągnęłoby za sobą wyjątkowo ciężkie skutki dla oskarżonego lub jego rodziny

Tymczasowego aresztowania nie stosuje się również, gdy:
- przestępstwo zagrożone jest karą pozbawienia wolności nie przekraczającą jednego roku
- na podstawie okoliczności sprawy można przewidzieć, że sąd orzeknie wobec oskarżonego karę inną niż pozbawienie wolności lub karę pozbawienia wolności w niewielkich rozmiarach.
Ograniczenie to nie dotyczy jednak sytuacji, gdy oskarżony ukrywa się, nie stawia się na wezwanie lub w inny sposób utrudnia postępowanie.

Termin trwania tymczasowego aresztowania:
- w postępowaniu przygotowawczym:
na okres nie dłuższy niż 3 miesiące. Jeśli 3 miesiące upłyną, a nadal zachodzi potrzeba aresztowania oskarżonego, sąd może przedłużyć stosowanie tego środka, jednak w postępowaniu przygotowawczym tymczasowe aresztowanie może trwać maksymalnie 12 miesięcy. - w postępowaniu sądowym:
łącznie z postępowaniem przygotowawczym do chwili wydania pierwszego wyroku w pierwszej instancji aresztowanie nie może trwać w sumie dłużej niż 2 lata.

Na postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania przysługuje oskarżonemu zażalenie.
Zażalenie wnosi się w terminie 7 dni do sądu wyższej instancji za pośrednictwem sądu, który wydał postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania (fizycznie zażalenie składa się w sądzie, który wydał zaskarżone postanowienie).
Złożenie zażalenia nie wstrzymuje wykonania postanowienia o tymczasowym aresztowaniu.
Jednakże sąd, który wydał takie postanowienie, albo sąd odwoławczy może z własnej inicjatywy lub na wniosek oskarżonego wstrzymać wykonanie postanowienia do czasu rozpatrzenia zażalenia .

Art. 49. § 1. Sąd może odroczyć wykonanie grzywny albo rozłożyć ją na raty na czas nie przekraczający 1 roku, licząc od dnia wydania pierwszego postanowienia w tym zakresie, jeżeli natychmiastowe jej wykonanie pociągnęłoby dla skazanego lub jego rodziny zbyt ciężkie skutki.

§ 2. W wypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie, a zwłaszcza wówczas, gdy wysokość grzywny jest znaczna, można rozłożyć grzywnę na raty na okres do 3 lat.

§ 3. Sąd może w każdym czasie postanowić w myśl § 1 lub 2, aż do całkowitego wykonania grzywny albo odbycia przez skazanego w całości zastępczej kary pozbawienia wolności.

Art. 50. § 1. Sąd odwołuje odroczenie wykonania grzywny lub rozłożenia jej na raty, jeżeli ujawniły się nowe lub poprzednio nie znane okoliczności, istotne dla rozstrzygnięcia; art. 24 § 2 nie ma zastosowania.

§ 2. Rozłożenie grzywny na raty można odwołać również wówczas, gdy skazany uchybił terminowi płatności choćby jednej raty, chyba że wykaże, iż nastąpiło to z przyczyn od niego niezależnych.

Art. 51. Jeżeli skazany, z przyczyn od niego niezależnych, nie może uiścić grzywny, a wykonanie tej kary w innej drodze okazało się niemożliwe lub niecelowe, sąd może, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, grzywnę w całości lub części umorzyć; nie zarządza się egzekucji, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że byłaby ona bezskuteczna.

Zgodnie z art. 77 § 1 kk, warunkowe przedterminowe zwolnienie możliwe jest przede wszystkim wówczas, gdy istnieje dodatnia prognoza kryminalna odnośnie do skazanego (będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni ponownie przestępstwa).
Sprawca może ubiegać się o przedterminowe zwolnienie z odbywania kary, jeśli spełnia następujące warunki:
- odbył co najmniej połowę orzeczonej kary, ale nie mniej jak 6 miesięcy,
- istnieją uzasadnione podstawy, że pomimo nie wykonywania dalszej części kary, cele kary zostaną osiągnięte.
Szczególne warunki do przedterminowego zwolnienia zostały określone dla recydywistów i sprawców skazanych na 25 lat pozbawienia wolności lub na dożywocie:
- w przypadku recydywistów z art. 64 § 1 k.k. warunkowe zwolnienie może nastąpić po odbyciu dwóch trzecich kary,
- w przypadku recydywistów z art. 64 § 2 k.k. oraz sprawców, którzy z popełnienia przestępstw uczynili sobie stałe źródło dochodu lub popełniają przestępstwo działając w zorganizowanej grupie warunkowe zwolnienie może nastąpić po odbyciu trzech czwartych orzeczonej kary.
W obu wypadkach przedterminowe zwolnienie nie może nastąpić wcześniej niż po odbyciu co najmniej roku kary.
- w przypadku sprawców skazanych na kary 25 lat pozbawienia wolności warunkowe przedterminowe zwolnienie może nastąpić po efektywnym odbyciu co najmniej 15 lat tej kary,
- w przypadku sprawcy odbywającego karę dożywotniego pozbawienia wolności może nastąpić po efektywnym odbyciu co najmniej 25 lat tej kary.
Należy również pamiętać, że w szczególnych sytuacjach sąd orzekając karę może również w wyroku określić surowsze przesłanki ubiegania się o przedterminowe zwolnienie.

Warunkowe przedterminowe zwolnienie następuje na okres próby równy czasowi pozostałemu do odbycia kary, z tym zastrzeżeniem, że okres ten nie może być krótszy jak 2 lata i dłuższy jak 5 lat.
Odmiennie unormowano okres próby w przypadku recydywistów wielokrotnych (okres próby nie może być krótszy niż 3 lata) oraz w przypadku zwolnienia z kary dożywotniego pozbawienia wolności (okres próby wynosi 10 lat).

Od wiosku o warunkowe przedterminowe zwolnienie z odbycia reszty sąd pobiera opłatę w wysokości 45 zł.

Warunkowe umorzenie postępowania to œrodek, w którym sšd uznaje oskarżonego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, ale postawa sprawcy nie karanego za przestępstwo umyœlne, jego właœciwoœci i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniajš przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porzšdku prawnego, w szczególnoœci nie popełni przestępstwa.
Warunkowo umorzyć można tylko te przestępstwa, których zagrożenie nie przekracza 3 lat pozbawienia wolnoœci (lub 5 lat pozbawienia wolnoœci – gdy sprawca pojednał się z pokrzywdzonym lub naprawił szkodę).
O warunkowym umorzeniu postępowania może zadecydować tylko Sšd. Umorzenie postępowania następuje na okres próby do 2 lat. W okresie tym oskarżony musi przestrzegać porzšdku prawnego i nie popełnić przestępstwa za które został skazany.

Sšd orzekajšc warunkowe umorzenie postępowania obowišzkowo orzeka o naprawieniu szkody. Może również orzec inne œrodki karne.
Jeœli sšd na podstawie zebranego materiału dowodowego widzi możliwoœć umorzenia postępowania – orzeka na posiedzeniu bez przeprowadzania rozprawy. W innym wypadku przeprowadza rozprawę.

Sąd może warunkowo zawiesić wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności jeśli orzeczona kara nie przekracza 2 lat pozbawienia wolności. Taka granica zagrożenia karnego decyduje o dopuszczalności warunkowego zawieszenia wykonania kary niezależnie od tego, czy sprawca dopuścił się przestępstwa umyślnego, czy nieumyślnego oraz od tego, czy obok kary pozbawienia wolności orzeczono inne kary lub środki karne.
Szczególną odmianę warunkowego zawieszenia przewiduje art. 60 § 5 k.k., który pozwala na warunkowe zawieszenie kary pozbawienia wolności orzeczonej w granicach do lat 5. Przepis ten stosuje się jedynie do osób współpracujących z organami ścigania i ujawniających wobec nich pewne informacje dotyczące osób uczestniczących w popełnieniu przestępstwa oraz okoliczności dotyczących tego przestępstwa lub okoliczności, nieznanych dotychczas organowi ścigania.
Dopuszczalne jest także zawieszenie wykonania kary ograniczenia wolności – bez względu na jej rozmiar. Również karę grzywny orzeczoną jako kara samoistna wolno warunkowo zawiesić, bez względu na to, w jakiej wysokości została wymierzona.

Podstawową przesłanką orzeczenia kary z warunkowym zawieszeniem jest przekonanie sądu, że cele kary zostaną osiągnięte, a w szczególności sprawca nie powróci do przestępstwa. Stąd też sąd zobligowany jest do wzięcia pod uwagę przede wszystkim postawę sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste, dotychczasowy sposób życia oraz zachowanie się po popełnieniu przestępstwa.
Poprzednia karalność oskarżonego nie przekreśla szansy na warunkowe zawieszenie kary. Jedynie w przypadku recydywisty wielokrotnego dobrodziejstwo warunkowego zawieszenia wykonania kary nie stosuje się chyba, że zachodzi szczególna okoliczność.

Zawieszenie wykonania kary następuje na okres próby:
- od 2 do 5 lat - w wypadku warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności,
- od roku do 3 lat - w wypadku warunkowego zawieszenia wykonania grzywny lub kary ograniczenia wolności,
- od 3 do 5 lat – w przypadku sprawcy młodocianego.

Zawieszając warunkowo karę sąd może nałożyć na niego dodatkowe obowiązki takie jak:
informowania sądu lub kuratora o przebiegu okresu próby, przeproszenia pokrzywdzonego, wykonywania ciążącego na nim obowiązku łożenia na utrzymanie innej osoby, wykonywania pracy zarobkowej, do nauki lub przygotowania się do zawodu, powstrzymania się od nadużywania alkoholu lub używania innych środków odurzających, poddania się leczeniu, w szczególności odwykowemu lub rehabilitacyjnemu, albo oddziaływaniom terapeutycznym lub uczestnictwu w programach korekcyjno-edukacyjnych, powstrzymania się od przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, powstrzymywania się od kontaktowania się z pokrzywdzonym lub innymi osobami w określony sposób, opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym, innego stosownego postępowania w okresie próby, jeżeli może to zapobiec popełnieniu ponownie przestępstwa.
Sąd może również w okresie próby oddać skazanego pod dozór kuratora lub zobowiązać do naprawienia szkody.

Obligatoryjne zarządzenie wykonania kary następuje wówczas, gdy sprawca w okresie próby popełnił podobne przestępstwo umyślne, za które orzeczono prawomocnie karę pozbawienia wolności. Oznacza to, że sąd obowiązkowo będzie musiał odwiesić wykonanie kary, gdy skazany spełni dwie przesłanki:
- popełni podobne przestępstwo umyślne,
- za drugi czyn zostanie skazany na karę pozbawienia wolności, choćby nawet w zawieszeniu.

Sąd może również fakultatywnie odwiesić wykonanie zawieszonej kary, jeśli:
- sprawca w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, w szczególności gdy w tym czasie popełnił inne niż przestępstwo.
- sprawca uchyla się od uiszczenia grzywny,
- sprawca uchyla się od dozoru,
- sprawca uchyla się od wykonania nałożonego obowiązku lub orzeczonego środka karnego.

Zarządzenie wykonania kary może nastąpić najpóźniej w ciągu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. Musi być ono oparte na przesłankach zarządzenia wykonania kary, zaistniałych w okresie próby, względnie w okresie pomiędzy wydaniem a uprawomocnieniem się wyroku skazującego. Postanowienie o zarządzeniu wykonania kary musi nie tylko zapaść, ale także uprawomocnić się przed upływem okresu 6-miesięcznego.

Może się tak zdarzyć, że na termin rozprawy zostanie wyznaczony na taki dzień, że oskarżony nie będzie mógł się stawić.
Nieusprawiedliwione niestawiennictwo oskarżonego może prowadzić albo do wydania wyroku zaocznego (tryb uproszczony), albo nawet do zastosowania tymczasowego aresztowania.

Aby uniknąć tych nieprzyjemności należy jak najszybciej po otrzymaniu zawiadomienia o terminie rozprawy wysłać na adres sądu wniosek o odroczenie rozprawy. Jeśli okoliczność taka pojawi się w ostatnich dniach czy godzinach przed rozprawą można również poinformować Sąd o przyczynach nieobecności za pomocą faksu lub telefonu (prosząc, aby pracownik sekretariatu sporządził z takiej rozmowy notatkę służbową i dołączył do akt sprawy).

1. Strony oraz osoby mające w tym interes prawny mogą złożyć wniosek o sprostowanie protokołu rozprawy i posiedzenia. Wniosek złożony po przedstawieniu akt sądowi wyższej instancji pozostawia się bez rozpoznania (art. 152 i 153 § 4 kpk).

2. Sprostowanie oczywistych omyłek pisarskich lub rachunkowych w protokole może nastąpić na wniosek lub z urzędu (art. 154 kpk).

3. Na postanowienia i zarządzenia w przedmiocie sprostowania protokołu oraz sprostowania oczywistych omyłek pisarskich lub rachunkowych w protokole zażalenie nie przysługuje.

4. Nawet jeśli wniosek zostanie oddalony pozostaje po naszych staraniach "ślad" w aktach sprawy w postaci treści wniosku. Na tą okoliczność możemy wówczas powołać się w apelacji.

Wyłączenie sędziego może nastąpić z urzędu, na wniosek sędziego lub na wniosek strony.

Wyłączenie z urzędu:
- sprawa dotyczy tego sędziego bezpośrednio,
- jest małżonkiem strony lub pokrzywdzonego albo ich obrońcy, pełnomocnika lub przedstawiciela ustawowego albo pozostaje we wspólnym pożyciu z jedną z tych osób,
- jest krewnym lub powinowatym w linii prostej, a w linii bocznej aż do stopnia pomiędzy dziećmi rodzeństwa osób wymienionych w pkt 2 albo jest związany z jedną z tych osób węzłem przysposobienia, opieki lub kurateli,
- był świadkiem czynu, o który sprawa się toczy, albo w tej samej sprawie był przesłuchany w charakterze świadka lub występował jako biegły,
- brał udział w sprawie jako prokurator, obrońca, pełnomocnik, przedstawiciel ustawowy strony, albo prowadził postępowanie przygotowawcze,
- brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia lub wydał zaskarżone zarządzenie,
- brał udział w wydaniu orzeczenia, które zostało uchylone,
- brał udział w wydaniu orzeczenia, co do którego wniesiono sprzeciw,
- prowadził mediację.

Wyłączenie na wniosek:
Następuje, gdy istnieją okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

Jeżeli sędzia uznaje, że zachodzi przyczyna wyłączająca go z mocy art. 40, wyłącza się, składając oświadczenie na piśmie do akt, a na jego miejsce wstępuje inny sędzia.
Sędzia, co do którego zgłoszono wniosek o wyłączenie na podstawie art. 41, może złożyć do akt stosowne oświadczenie na piśmie i powstrzymuje się od udziału w sprawie; jest jednak obowiązany przedsięwziąć czynności nie cierpiące zwłoki.

O wyłączeniu orzeka sąd, przed którym toczy się postępowanie. W składzie orzekającym w kwestii wyłączenia nie może brać udziału sędzia, którego dotyczy wyłączenie. W razie niemożności utworzenia takiego składu sądu, w kwestii wyłączenia orzeka sąd wyższego rzędu. Jeżeli z powodu wyłączenia sędziów rozpoznanie sprawy w danym sądzie jest niemożliwe, sąd wyższego rzędu przekazuje sprawę innemu sądowi równorzędnemu.

Wniosek o wyłączenie sędziego należy zgłosić przed rozpoczęciem przewodu sądowego. Wniosek zgłoszony później pozostawia się bez rozpoznania, chyba, że okoliczność uzasadniająca wyłączenie powstała dopiero później.

Ponowny wniosek o wyłączenie sędziego na tych samych zasadach pozostawia się bez rozpoznania.
Niedopuszczalne jest składanie wniosku o wyłączenie całego sądu. Jeśli zarzuty stawiamy wszystkich sędziom danego sądu - każdego należy wymienić z imienia i nazwiska z podaniem okoliczności uzasadniających wyłączenie.

Wyrok łączny może być wydany w stosunku do osoby, która została skazana prawomocnymi wyrokami jednego lub różnych sądów i zachodzą warunki do orzeczenia kary łącznej (art. 569 § 1 kpk).
Wydanie wyroku łącznego zastępuje pojedyncze wyroki, a skazany odbywa jedną karę wskazaną w wyroku łącznym. W wielu wypadkach wydanie wyroku łącznego prowadzi do skrócenia kary łącznej. Karę łączną wymierza się bowiem w granicach od najsurowszej kar do sumy kar z poszczególnych wyroków. Można więc powiedzieć, że skazany niczym nie ryzykuje – w najgorszym razie Sąd wyrok łączny będzie wynosił tyle co suma dotychczasowych kar. W praktyce jednak wydanie wyroku powoduje skrócenie łącznej kary o kilka miesięcy.

Zgodnie z art. 85 kk, karę łączną orzeka sąd, jeżeli sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu. Każde skazanie (chociażby nieprawomocne) przerywa „ciąg” przestępstw, za które może być orzeczona kara łączna, czyli za których odrębne skazania mogą podlegać połączeniu w wyroku łącznym.
Łączeniu nie podlega jedynie kara grzywny z innymi karami. Poza karami jednorodzajowymi, łączeniu podlega kara pozbawienia wolności z karą ograniczenia wolności (art. 87 kk).
Wyrokiem łącznym można również połączyć środki karne jednego rodzaju.

Podstawowym przepisem regulującym zasadę wymiaru kary łącznej jest art. 86 kk, według którego Sąd wymierza karę łączną w granicach od najwyższej z kar wymierzonej za poszczególne przestępstwa (zasada absorpcji) do ich sumy (zasada kumulacji), przestrzegając w nim górnej granicy.

Osobami uprawnionymi do składania wniosku o wydanie wyroku łącznego są: skazany i prokurator. Sąd może wydać wyrok z urzędu (art. 570 kpk).
Jeżeli nie zachodzą przesłanki do wydania wyroku łącznego, sąd umarza postanowieniem postępowanie w tym przedmiocie na posiedzeniu lub na rozprawie, nawet po rozpoczęciu przewodu sądowego. Na to postanowienie przysługuje zażalenie

Sądem właściwym do wydania wyroku łącznego (i do złożenia wniosku) jest:
- sąd, który wydał ostatni wyrok skazujący w pierwszej instancji, gdy orzekały sądy powszechne równorzędne,
- sąd wyższego rzędu, gdy orzekały sądy różnego rzędu,
- sąd, który wymierzył karę surowszą, gdy orzekały sądy powszechne i szczególne.
Wniosek o wydanie wyroku łącznego nie podlega opłacie.